Ortak sayısı, pay devri, sorumluluk, yönetim ve yatırım açısından iki şirket türünün farkları.
Yeni bir ticari faaliyete başlarken yapılacak ilk hukuki tercih, şirket türüdür. Türkiye'de en yaygın iki tür olan anonim ve limited şirket, sorumluluk, yönetim ve sermaye bakımından önemli farklılıklar taşır.
Kuruluş ve ortaklar
Her iki şirket türü de tek ortakla kurulabilir. Limited şirkette en çok 50 ortak bulunabilir; anonim şirkette ortak sayısı için üst sınır yoktur. Anonim şirket kuruluşunda sermayenin belirli bir bölümü kuruluş anında ödenmek zorundadır ve asgari sermaye tutarı limited şirkete göre daha yüksektir. Güncel tutarlar Cumhurbaşkanı kararlarıyla değiştirildiğinden kuruluş öncesi kontrol edilmelidir.
Pay devri
Anonim şirkette pay devri esas olarak serbesttir; devir sınırlamaları ana sözleşmeyle getirilebilir. Limited şirkette ise pay devri noter huzurunda yapılan yazılı sözleşme ve genel kurul onayı gerektirir. Bu durum, yeni ortak alma ve yatırımcı girişi planlarında limited şirketi daha yavaş kılar.
Sorumluluk
İki türde de ortaklar temel olarak taahhüt ettikleri sermaye ile sorumludur. Limited şirkette ortaklar, ana sözleşmede öngörülürse ek ödeme ve yan edim yükümlülüğü altına girebilir; ayrıca şirketin ödenmeyen kamu alacaklarından sınırlı olarak sorumlu tutulabilirler.
Yönetim yapısı
Limited şirket, bir veya birkaç müdür tarafından yönetilir; ortaklar genel kurulda önemli bir söz sahibidir. Anonim şirkette yönetim kurulu, genel kuruldan bağımsız bir organdır; kurumsal yönetim, bağımsız yönetim kurulu üyeliği ve yetki devri (iç yönerge) gibi araçlar daha esnektir.
Yatırım ve büyüme
Risk sermayesi fonları, melek yatırımcılar ve halka arz planı olan girişimler genellikle anonim şirket tercih eder. Anonim şirkette imtiyazlı pay, kayıtlı sermaye sistemi ve çalışanlara pay opsiyonu gibi araçları kurgulamak daha kolaydır.
Maliyet ve işleyiş
Limited şirketin kuruluş ve sürdürme maliyeti daha düşüktür; genel kurul formaliteleri daha sadedir. Anonim şirkette yönetim kurulu toplantıları, pay defteri ve genel kurul işlemleri daha çok formalite gerektirir.
Hangisini seçmeli?
- Tek kişilik veya iki-üç ortaklı, aile işletmesi niteliğindeki işler için limited şirket
- Yatırım alması, büyümesi veya halka açılması planlanan işler için anonim şirket
- Gelecekte tür değiştirme (limited – anonim) mümkündür, ancak noter ve tescil maliyeti doğurur
Karar verirken ortaklık planınızı, 3-5 yıllık büyüme hedefinizi ve yatırımcı beklentilerini birlikte düşünmek gerekir. Kuruluş paketlerimizde şirket türü seçimi için ücretsiz ön görüşme sunuyoruz.